Het is bijna een cliché aan het worden voor albums uit 2021 en 2022: een muzikaal essay waarin thema's van isolatie, wanhoop en fatalisme domineren, maar dat volgens de artiesten zelf toevalligerwijs al vóór de pandemie is geschreven. “Het hing al een beetje in de lucht”, vertelt Win Butler van Arcade Fire aan Zane Lowe van Apple Music. “Om muziek te schrijven moet je een beetje een antenne hebben die signalen uit het verleden en de toekomst oppikt. Dus ik denk dat het vaak al een beetje rommelt voordat er iets gaat gebeuren.”
WE bestaat uit tien tracks, maar het zijn welbeschouwd vijf nummers, terwijl verschillende hoofdstukken het album zijn grootse reikwijdte geven. Het album legt een vreugdevolle stemming vast in het aangezicht van gevaar, net als op het debuutalbum Funeral, maar nu is het gevaar nóg dichterbij. De nummers die Butler en zijn vrouw Régine Chassagne vóór maart 2020 maakten in hun thuisstudio in New Orleans vormen een verhaal dat begint in een staat van wanhoop maar op wonderbaarlijke wijze eindigt met hoop en optimisme; in de uitbundige toon die we inmiddels van de band kennen. Zoals alle albums van Arcade Fire is WE een familieaangelegenheid met Butler, Chassagne en Butlers moeder op de harp – Butlers jongere broer Will heeft de band eerder op goede voet verlaten. Daarnaast is er een gastoptreden van Peter Gabriel. Lees verder voor een bespreking van enkele belangrijke momenten op het album door Butler zelf.
End of The Empire I-III
“Het is makkelijk om alles te interpreteren alsof het over het heden gaat, en daar zit ook wel iets in, maar ik denk dat je dan rooksignalen probeert op te pikken. Voor mij gaat het einde van het grote rijk niet over nu, het gaat over de toekomst, over wat vóór ons ligt. Het wachten is echt op de dag dat de beurs weer instort, dat is gewoon onvermijdelijk. Dit soort dingen zijn cyclisch, maar we zijn nog gewoon geld aan het printen en doen alsof alles oké is. Mijn opa heeft de crisis van de jaren 30 meegemaakt en was muzikant tijdens de Tweede Wereldoorlog. Die tijd was behoorlijk intens, maar ik denk dat deze generatie daar klaar voor is. We hebben een achtjarig kind en het is ongelooflijk welke middelen hij voorhanden heeft, in vergelijking met wat wij hadden op die leeftijd.”
End of the Empire IV (Sagittarius A*)
“'End of the Empire' bestaat uit vier delen. We hadden de eerste drie delen en het was al zes en halve minuut lang. Om de een of andere reden wist ik dat er een vierde deel moest komen; ik had 'Sagittarius A' op een indexkaartje geschreven, dat is de naam van een zwart gat in het midden van ons zonnestelsel. Dat kaartje hing al een tijdje aan de muur en ik liep er elke dag langs. Zodra ik was gevaccineerd en weer kon reizen ging ik met mijn zoon naar mijn ouders in Maine omdat ik die al lang niet had gezien. Ik nam mijn opnameapparaat mee, zette dat in de kelder en trok wat kabels naar de bovenste verdieping. Ik voelde me weer vijftien jaar oud, het is precies wat ik deed op die leeftijd. Ik zei tegen mijn moeder dat ik aan een nummer werkte en we speelden 'Sagittarius A' samen. Er waren een paar andere nummers die ik opnam met haar, en dat hielp me om alles op een rijtje te krijgen.”
The Lightning II
“Toen ik dit nummer zong had ik de vluchtelingen uit Haïti in mijn hoofd die de Verenigde Staten binnen proberen te komen na een reis per boot, per voet en per trein helemaal naar de Mexicaans-Amerikaanse grens. Moet je je eens voorstellen wat voor moeite en lef dat kost, gewoon om je gezin een beter leven te kunnen bieden. De gouverneur van Texas kan heel eerlijk... Ik haat niet veel mensen, maar die klootzak haat ik. Ik geloof niet eens in de hel, maar als er een hel is gaat die klootzak erheen. Gewoon om zich bij al die anderen aan te sluiten die absoluut geen compassie kennen, maar zich ondertussen wel ‘christenen’ noemen. Dat is niet per se waar het nummer over gaat, maar dat zat in mijn hoofd: wat het betekent om niet op te geven. Om de eindstreep te bereiken en vervolgens teruggestuurd te worden, en dat je dan nog steeds niet kan opgeven want je hebt nog steeds je gezin. Dus dan ga je terug naar waar je begon en geef je niet op want het is nog steeds je leven, het is nog steeds je familie en je vecht nog steeds om te overleven.”
Unconditional I (Lookout Kid)
“Ik dacht eigenlijk gewoon aan mijn zoon en de wereld waarin hij moet leven, en aan dat ik een heel depressief kind was, vooral op de middelbare school. Ik ging nadenken over hoe ik in elkaar steek, hoe ik denk en reageer op dingen, en hoe hij daar dan mee om moet gaan, laat staan over tien jaar als hij er echt mee geconfronteerd gaat worden. Hij zal een dikke huid moeten kweken en in staat moeten zijn om klappen te incasseren. Daarnaast gaat het nummer over het idee van onvoorwaardelijke liefde, wat eigenlijk niet bestaat. Maar we doen het toch, op de een of andere manier. En dat is iets wat we ook van nature hebben bij onze kinderen, maar ik denk dat we het ook moeten hebben voor mensen die geen familie zijn.”
WE
“Ik denk dat de eerste helft van het album gaat over iemand die zoiets heeft van: haal me hier in vredesnaam uit, haal me weg van deze planeet, haal me uit mijn zijn, haal me weg van mezelf, ik wil hier niet zijn. Het is angst, depressie en zwaarmoedigheid; die last op je schouders. En hij kijkt naar dat zwarte gat, zo van: als ik nou in dat zwarte gat spring, dan ben ik misschien ver genoeg weg. En als hij daar uiteindelijk is, komt hij erachter dat hij het zélf is, en iedereen van wie hij ooit heeft gehouden, en zijn voorouders. Je kan aan niks ontsnappen, want het is allemaal toch hetzelfde. Verhalen en films werken altijd toe naar die grote ontknoping en dan komt de aftiteling. En voor mij is het sentiment: laten we het allemaal nog een keer doen, met alles erop en eraan. Met alle pijn, de eenzaamheid, het verdriet. Ik wil het allemaal nog een keer meemaken. Spoel maar terug.”